YKS’de Netler Neden Artmaz? Çok Çalıştığınız Hâlde İlerlemenizi Engelleyen 7 Neden

Ders çalışıyorsunuz. Konu anlatımı izliyorsunuz. Soru bankaları çözüyorsunuz. Denemelere giriyorsunuz. Buna rağmen haftalar geçiyor ve netleriniz istediğiniz seviyeye gelmiyor.
Bu durum özellikle YKS hazırlığının belirli dönemlerinde öğrencilerin en sık yaşadığı sorunlardan biridir.
İlk tepki genellikle aynıdır:
“Demek ki yeterince çalışmıyorum.”
Oysa netlerin artmamasının nedeni her zaman çalışma süresinin az olması değildir. Bazen problem, çalışmanın nasıl yapıldığıyla ilgilidir.
Günde beş saat çalışan bir öğrenci yanlış yöntemlerle ilerliyorsa, üç saat çalışan ancak eksiklerini doğru tespit eden başka bir öğrenci daha hızlı gelişebilir.
Bu nedenle net artışı için yalnızca çalışma süresini artırmak yerine önce şu soruya cevap vermek gerekir:
Çalışıyorum ama neden karşılığını alamıyorum?
1. Konu Çalışıyorsunuz Ama Öğrendiklerinizi Test Etmiyorsunuz
Bir konuyu dinlemek veya okumak, o konunun öğrenildiği anlamına gelmez.
Örneğin TYT Matematik’te problemler konusunu birkaç saat boyunca çalışmış olabilirsiniz. Konu anlatılırken her şey anlaşılır gelebilir. Ancak farklı soru tipleriyle karşılaştığınızda hangi yöntemi kullanmanız gerektiğini belirleyemiyorsanız öğrenme henüz tamamlanmamıştır.
Konu çalışmasının ardından mutlaka soru çözümü yapılmalıdır.
Ancak burada da yalnızca çok sayıda soru çözmek yeterli değildir. Soruların farklı seviyelerde ve farklı düşünme biçimleri gerektiren yapılarda olması önemlidir.
Sağlıklı bir çalışma sırası şöyle olabilir:
Konu öğrenme → temel düzey soru → orta düzey soru → yeni nesil soru → yanlış analizi → kısa tekrar
Bu döngü tamamlanmadan sürekli yeni konuya geçmek zamanla büyük bir eksik birikimine neden olabilir.
2. Sürekli Yeni Konuya Geçiyor, Eski Konuları Tekrar Etmiyorsunuz
YKS hazırlığındaki en önemli sorunlardan biri unutmadır.
Öğrenci eylül ayında çalıştığı bir konuyu aralık ayında tamamen unutmuş olabilir. Bu son derece doğaldır.
Asıl problem, çalışma programında tekrar sisteminin bulunmamasıdır.
Bir konuyu bir kez çalışıp tamamlandı olarak işaretlemek yerine belirli aralıklarla yeniden görmek gerekir.
Örneğin çalıştığınız bir konuyu:
aynı hafta kısa bir tekrar,birkaç hafta sonra soru çözümü,sonraki dönemde branş denemesi
üzerinden yeniden değerlendirebilirsiniz.
Buradaki amaç konuyu sürekli baştan çalışmak değildir.
Amaç, öğrendiğiniz bilginin kaybolmasını önlemektir.
Bu nedenle çalışma programınız yalnızca “Bugün hangi yeni konuyu öğreneceğim?” sorusuna değil, “Daha önce öğrendiklerimden hangilerini kontrol edeceğim?” sorusuna da cevap vermelidir.
3. Yanlış Sorularınızı Geçip Gidiyorsunuz
Birçok öğrenci soru bankasında yanlış yaptığı sorunun çözümünü izleyip hemen sonraki soruya geçer.
Bu yöntem kısa vadede hızlı görünür ancak uzun vadede aynı hataların tekrar edilmesine neden olabilir.
Bir soruyu yanlış yaptığınızda yalnızca doğru cevabı öğrenmek yeterli değildir.
Şunları da belirlemelisiniz:
Neyi bilmiyordum?
Soruyu neden çözemedim?
Benzer bir soru geldiğinde neyi farklı yapacağım?
Yanlışınız konu eksikliğinden kaynaklanıyorsa konuya dönmeniz gerekir.
Soruyu yanlış okuduysanız dikkat problemini çözmeniz gerekir.
Çözüm yolunu bilmiyorsanız benzer soru tipleri görmeniz gerekir.
İşlem hatası yaptıysanız işlem kontrol alışkanlığınızı geliştirmeniz gerekir.
Her yanlışın çözümü aynı değildir.
Bu nedenle yanlış sorular öğrencinin en değerli çalışma kaynaklarından biridir.
4. Çalışma Programınız Fazla Genel
“Bugün matematik, Türkçe ve biyoloji çalışacağım.”
Bu bir çalışma programı gibi görünse de aslında öğrenciye ne yapması gerektiğini tam olarak söylemez.
Matematikte hangi konu?
Kaç soru?
Türkçede paragraf mı, dil bilgisi mi?
Biyolojide yeni konu mu, tekrar mı?
Çalışmanın sonunda neyin tamamlanmış sayılacağı belli mi?
İyi hazırlanmış bir program mümkün olduğunca ölçülebilir olmalıdır.
Örneğin:
TYT Matematik: Sayı basamakları 40 soru
TYT Türkçe: 30 paragraf sorusu
TYT Biyoloji: Hücre konusu 20 soru + 15 dakika tekrar
şeklindeki bir plan çok daha nettir.
Çünkü günün sonunda öğrenci yalnızca “çalıştım” demek yerine hangi görevi tamamladığını görebilir.
5. Güçlü Olduğunuz Derslere Gereğinden Fazla Zaman Ayırıyorsunuz
Öğrenciler genellikle iyi oldukları dersleri çalışmayı sever.
Çünkü bu derslerde daha fazla soru çözebilir, daha az yanlış yapar ve kendilerini daha başarılı hissederler.
Ancak sınav sonucunu değiştiren gelişim çoğu zaman öğrencinin zayıf olduğu alanlarda gerçekleşir.
Örneğin TYT Türkçe’de düzenli olarak 34-35 net yapan ancak TYT Matematik’te 12-15 net arasında kalan bir öğrencinin bütün çalışma süresini Türkçeye vermesi dengeli bir strateji değildir.
Çalışma süresi belirlenirken yalnızca sevilen derslere değil, net artırma potansiyeli yüksek alanlara da bakılmalıdır.
Bunun için her ders için üç kategori oluşturabilirsiniz:
Güçlü olduğum dersler
Geliştirmem gereken dersler
Öncelikli eksiklerim
Haftalık program bu dağılıma göre hazırlanabilir.
6. Kaynak Değiştirerek İlerlemeye Çalışıyorsunuz
Yeni bir kitap.
Yeni bir video serisi.
Yeni bir soru bankası.
Yeni bir çalışma programı.
Sınava hazırlık döneminde öğrenciler zaman zaman sürekli yeni kaynak arayışına girebilir.
Bir kaynakta zorlandığında başka bir kaynağa geçer. Bir program birkaç gün aksadığında yeni bir program hazırlar. Bir öğretmenin anlatımında konu anlaşılmadığında başka bir video serisine başlar.
Sonuçta çok sayıda kaynağa başlanır ancak çok azı tamamlanır.
Kaynak çeşitliliği elbette faydalıdır. Ancak sürekli kaynak değiştirmek öğrenme sürecinde sürekliliği bozabilir.
Özellikle temel eksikleri bulunan öğrenciler için önemli olan, mümkün olduğunca fazla kaynak satın almak değil; seviyesine uygun kaynakları düzenli şekilde tamamlamaktır.
Bir soru bankasının büyük bölümünü analiz ederek çözmek, beş farklı kitabın ilk birkaç bölümünü çözmekten daha verimli olabilir.
7. Sadece Toplam Netinize Bakıyorsunuz
Bir denemede 72 net yaptınız.
Sonraki denemede 69 net.
“Geriledim.”
Bir sonraki denemede 75 net.
“İlerledim.”
Bu değerlendirme tek başına yeterli değildir.
Denemelerin zorluk düzeyi birbirinden farklı olabilir. Ders bazındaki performansınız değişebilir. Bir derste gelişirken başka bir dersteki birkaç dikkat hatası toplam netinizi düşürebilir.
Bu nedenle yalnızca toplam net üzerinden karar vermek yerine ders bazında ilerlemeyi takip edin.
Örneğin son dört TYT denemenizde matematik netiniz:
14 → 17 → 19 → 21
şeklinde ilerlerken toplam netiniz aynı seviyede kalmış olabilir.
Bu durumda matematikte açık bir gelişim vardır ancak başka derslerde yaşanan kayıpların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Net takibinde şu göstergeleri birlikte incelemek daha sağlıklıdır:
Toplam netDers bazında netYanlış yapılan konularBoş bırakılan soru sayısıSüre problemi yaşanan derslerTekrarlayan hata türleri
Böylece yalnızca sonucu değil, sonucun nedenlerini de görebilirsiniz.
Net Artışı İçin Ne Yapılmalı?
Netleriniz bir süredir aynı seviyede kalıyorsa ilk çözümünüz daha fazla ders çalışmak olmamalıdır.
Önce mevcut çalışma sisteminizi değerlendirin.
Son birkaç haftada hangi konuları çalıştığınıza bakın.
Ardından denemelerinizi inceleyin.
Tekrarlanan yanlışları belirleyin.
Eksik konularınızı listeleyin.
Çalışma programınızda bu eksiklere gerçekten yer verip vermediğinizi kontrol edin.
Örneğin son üç denemede sürekli aynı matematik konusundan yanlış yapıyorsanız ancak çalışma programınızda bu konuya hiç dönmüyorsanız sorun çalışma sürenizde değildir.
Sorun, çalışma planınızın deneme sonuçlarıyla bağlantılı olmamasıdır.
İşte bu nedenle çalışma programının sabit değil, öğrencinin performansına göre sürekli güncellenen bir yapıda olması gerekir.
Her Öğrencinin Programı Aynı Olmamalı
YKS’ye hazırlanan iki öğrencinin hedefi aynı olsa bile çalışma programları aynı olmak zorunda değildir.
Çünkü öğrencilerin;
konu eksikleri,ders başarıları,okul programları,çalışma hızları,soru çözme süreleri,deneme performansları
birbirinden farklıdır.
Bir öğrencinin haftada üç gün ağırlıklı olarak matematik çalışması gerekirken başka bir öğrencinin aynı süreyi fen bilimlerine ayırması gerekebilir.
Bu nedenle internette bulunan hazır programları birebir uygulamak yerine kendi eksiklerinize göre uyarlamanız daha doğru olacaktır.
İyi bir çalışma programı öğrenciyi programa uydurmaz; programı öğrencinin ihtiyacına göre şekillendirir.
“Çok Çalışmak” Yerine “Doğru Çalışmak”
YKS hazırlığında çalışma süresinin önemi vardır. Ancak tek başına belirleyici değildir.
Altı saat boyunca plansız çalışan bir öğrenci ile üç saat boyunca eksiklerine odaklanan, yanlışlarını analiz eden ve tekrarlarını düzenli yapan bir öğrencinin verimi aynı olmayabilir.
Bu nedenle kendinize sürekli:
“Bugün kaç saat çalıştım?”
sorusunu sormak yerine zaman zaman şu soruyu da sorun:
“Bugünkü çalışmam beni hedefime ne kadar yaklaştırdı?”
Bu küçük değişiklik çalışma anlayışınızı önemli ölçüde değiştirebilir.
Sonuç: Net Artmıyorsa Sistemi Kontrol Edin
Netlerin bir süre aynı seviyede kalması başarısız olduğunuz anlamına gelmez.
Ancak bu durum çalışma sisteminizi yeniden değerlendirmeniz gerektiğini gösterebilir.
Yeni kaynak almak veya günlük çalışma süresini aniden artırmak yerine önce şu alanları kontrol edin:
Konu eksikleriniz gerçekten kapanıyor mu?
Eski konular tekrar ediliyor mu?
Yanlış sorular analiz ediliyor mu?
Programınız somut görevlerden oluşuyor mu?
Zayıf derslerinize yeterli zaman ayırıyor musunuz?
Deneme sonuçlarınızı ders ve konu bazında takip ediyor musunuz?
Bu soruların cevapları net artışının neden yavaşladığını anlamanıza yardımcı olacaktır.
YKS hazırlığı yalnızca konu bitirme yarışı değildir.
Asıl amaç, her hafta öğrencinin bir önceki haftaya göre eksiklerini biraz daha azaltmasıdır.
Başarı Haritan Akademi’de öğrencinin yalnızca ne kadar çalıştığına değil; nerede zorlandığına, hangi eksiklerin tekrar ettiğine ve çalışma programının bu sonuçlara göre nasıl şekillendirilmesi gerektiğine odaklanıyoruz.
Çünkü gerçek ilerleme, daha fazla çalışmaktan önce neyi değiştirmeniz gerektiğini bilmekle başlar.
Başarı Haritan AkademiBir koçluktan daha fazlası.